Van brouwketel naar bitterbal
Bierbostel is de natte reststof die overblijft na het brouwproces. Normaal gesproken wordt het gedroogd en afgevoerd als veevoer, maar Geert Kuipers en Bram Fledderus van Brew’dBites zagen er meer in. Met de verse bostel van Maallust maken zij kroketten, bitterballen en een bierburger. De producten zijn al geserveerd op evenementen zoals Eurosonic en staan op kleine schaal op de kaart bij het proeflokaal van Maallust in Veenhuizen.
Waarom bierbostel interessant is
Tijdens het brouwen worden de suikers uit het graan onttrokken. Wat achterblijft is een grondstof die rijk is aan vezels en eiwitten. Dat maakt bierbostel een lokaal en plantaardig alternatief voor geïmporteerde eiwitbronnen zoals soja. Kuipers werkt bewust met de natte fractie, waardoor eiwitten en vezels efficiënt gescheiden kunnen worden. In het lab slagen ze erin de vezel tot wel 99% zuiver te maken, bruikbaar als voedseladditief of als grondstof voor biopolymeren.
Tegelijkertijd kan de massa direct worden gebruikt als basis voor snacks. De smaak van de bostel wordt bepaald door het bier waaruit het afkomstig is. In dit geval gaat het om de Mooie Madam, een dubbel van Maallust, wat zorgt voor een herkenbare biersmaak die vooral bierliefhebbers aanspreekt. Samen met vakmensen uit de regio ontwikkelden ze varianten met stukjes chorizo en een variant met een rundvleesachtige smaak.
Dicht bij de bron: Veenhuizen
Brew’dBites verhuisde onlangs van een testlocatie (fieldlab) in Meppel naar Veenhuizen om letterlijk naast de brouwketels te zitten. Dat is niet voor niets: Brouwerij Maallust produceert jaarlijks zo’n 60 ton bierbostel, wat voldoende schaal biedt voor verdere groei. De samenwerking past in een breder ketenidee.
Door oude graanrassen te gebruiken in het brouwproces ontstaat meer biodiversiteit en is er minder behoefte aan bestrijdingsmiddelen. Maallust brouwt bier, Brew’dBites benut de reststromen.
Ervaring met alternatieve eiwitten
Achter Brew’dBites zit stevige ervaring. Kuipers runde eerder Distribugs, een bedrijf dat insectenproducten en meelwormingrediënten levert. In die sector verwierf hij rechten voor nieuwe voedingsmiddelen na een faillissement.
Die technische achtergrond helpt bij het extraheren van voedingsstoffen uit bierbostel. Volgens Kuipers is het proces eenvoudiger dan de verwerking van insecten, omdat er minder olie en vliesmateriaal gescheiden hoeft te worden. De methode berust op nauwkeurig persen, verhitten en koelen om de gewenste fracties over te houden.
Werken met natte bostel maakt het mogelijk om eiwitten en vezels efficiënt te scheiden.
Jong bedrijf met regionale steun
Kuipers richtte samen met de 21-jarige bedrijfskundestudent Bram Fledderus de bv officieel op. Met steun van SNN (Samenwerkingsverband Noord-Nederland) en de provincie Drenthe kunnen ze verder commercialiseren.
Fledderus richt zich op productontwikkeling en het uitbouwen van het bedrijf. Hij werkt nu parttime aan Brew’dBites en verwacht na zijn afstuderen meer tijd te kunnen investeren in groei. Kuipers onderzoekt daarnaast ook andere grondstoffen, zoals boekweit, voor mogelijke nieuwe producten zoals koffiesurrogaten of zelfs bier.
Lokaal, circulair en smakelijk
Het project laat zien hoe lokale voedselproductie circulair kan zijn. Reststromen krijgen een hoogwaardiger bestemming, de afhankelijkheid van import neemt af en er ontstaan kansen voor nieuwe ingrediënten en materialen.
De uitdagingen zitten vooral in opschaling en het sluiten van de keten: van graankeuze en brouwproces tot productontwikkeling en afzet in horeca en op evenementen. De eerste smaaktesten en toegekende subsidies geven Kuipers en Fledderus in ieder geval vertrouwen dat bierbostel meer kan worden dan bijvangst van het brouwproces.
