Na de zorg de meeste meldingen van ongewenst gedrag
Pesten, intimidatie, ongewenste aanrakingen: in de horeca komt het vaker voor dan in bijna elke andere sector. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO kreeg in 2023 zo'n 20 procent van de horecamedewerkers te maken met ongewenst gedrag op het werk. Alleen in de zorg lag dat aandeel hoger.
In de horeca werken ruim een half miljoen mensen. Brancheorganisatie KHN en de vakbonden De Horecabond en CNV willen met de campagne duidelijk maken dat zulk gedrag niet thuishoort in de kroeg, het café of het restaurant. Juist omdat het café voor veel mensen een ontmoetingsplek is, zoals eerder bleek uit onderzoek naar de sociale en economische waarde van cafés, moet iedereen zich daar veilig kunnen voelen.
Gedragscode als basis, huisregels op maat
Het hart van de campagne is een algemene gedragscode voor de horeca. Daarin staat welk gedrag wel en niet thuishoort, voor en achter de bar. Geen zaak is hetzelfde, dus de code is een vertrekpunt: elke horecazaak kan er een eigen gedragscode en eigen huisregels van maken.
Daarnaast kunnen horecamedewerkers gratis en vrijblijvend terecht bij een externe vertrouwenspersoon. Werkgevers en medewerkers kunnen een training sociale veiligheid volgen, of iemand binnen de eigen zaak laten opleiden tot interne vertrouwenspersoon.
Van bruine kroeg tot sterrenrestaurant
Ralf Benda, voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland, benadrukt dat de campagne voor elke zaak bedoeld is:
Sociale veiligheid is de basis voor een gezellige horecazaak waar iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt. Of je nu in een bruine kroeg werkt of in een sterrenrestaurant. En of je nu medewerker, eigenaar of gast bent.
Hoe zo'n gedragscode er in de praktijk uitziet, legt Edwin Vlek, voorzitter van De Horecabond, uit:
Daarin leg je samen met collega’s vast wat je belangrijk vindt, zoals dat je elkaar laat uitpraten, elkaar helpt en elkaars grenzen respecteert. Ook als het druk is.
Hang je de code zichtbaar op, dan staan de afspraken voor iedereen in de zaak op de muur. Volgens Vlek wordt het daardoor ook makkelijker om een collega aan te spreken als het niet gaat zoals afgesproken.
Ook leidinggevenden en gasten gaan over de grens
Casper Cornelisse van CNV Jongeren wijst erop dat veel jonge horecamedewerkers met grensoverschrijdend gedrag te maken krijgen. Het komt van collega's, van gasten en soms van hun eigen leidinggevende: van ongepaste opmerkingen en ongewenste aanrakingen tot intimidatie. Medewerkers moeten daarom weten bij wie ze terechtkunnen en wat hun leidinggevende hoort te doen. Trainingen helpen hen om met zulke situaties om te gaan.
Eerste resultaat van de sectorale aanpak
De campagne is het eerste concrete resultaat van de sectorale aanpak tegen (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in de horeca, die de sociale partners begin 2026 op de Horecava lanceerden. Het initiatief daarvoor kwam van Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, en de Stichting van de Arbeid. De aanpak wordt mede betaald uit het Horeca Ontwikkel Platform (HOP). Volgens Hamer laat de sector hiermee zien dat ze de impact van dit gedrag erkent en er werk van maakt om het tegen te gaan.
Zelf meedoen met Écht gezellig
Horecaondernemers vinden de gedragscode, huisregels, trainingen en vertrouwenspersonen op echt-gezellig.nl. Met campagnemateriaal zoals een raamsticker en posters laat je als zaak zien dat je je aan de campagne verbindt, zodat gasten en personeel het bij binnenkomst al weten.