Branchevereniging CRAFT roept het kabinet op om de geplande verhoging van de bieraccijns per 1 januari 2027 in te trekken. Vooral kleine, onafhankelijke brouwerijen in de grensregio dreigen klanten te verliezen.
Onafhankelijke Nederlandse brouwerij onder druk
Kleine, onafhankelijke brouwerijen hebben het om verschillende redenen al moeilijk. Stijgende kosten, toenemende regelgeving en een veranderende biermarkt zetten de bedrijfsvoering onder druk, terwijl de rendementen doorgaans beperkt zijn.
Brouwerijen zijn voor hun omzet bovendien sterk afhankelijk van hun directe omgeving, meestal binnen een straal van ongeveer 25 kilometer rond de brouwerij. Branchevereniging CRAFT waarschuwt dat de bieraccijns deze kwetsbare positie verder verzwaart en roept het kabinet op de voorgenomen verhoging per 1 januari 2027 in te trekken.
Grensregio verliest klanten aan Duitsland en België
Juist brouwerijen in de grensregio worden extra hard geraakt. Hun klanten wijken steeds vaker uit naar Duitsland of België, waar de bieraccijns aanzienlijk lager ligt. De voorgenomen verhoging per 1 januari 2027 vergroot dat prijsverschil verder en daarmee ook het concurrentienadeel van kleine brouwerijen langs de grens.
Recent onderzoek van marktonderzoeksbureau Circana, uitgevoerd in opdracht van Nederlandse Brouwers, bevestigt dat beeld. Sinds de accijnsverhoging van 2024 daalde de bierverkoop in de grensregio's 4 procentpunt sterker dan in de rest van Nederland, met de grootste impact vlak bij de Duitse grens, waar de daling bijna 5 procentpunt hoger uitviel.
Ook in het afgelopen jaar bleef dat verschil zichtbaar: de daling was in de grensregio's in het algemeen 1,4 procentpunt sterker dan in de rest van Nederland en vlak bij de Duitse grens 2 procentpunt sterker. Hoe dichter bij de grens, vooral binnen 5 kilometer, hoe groter het effect.
Accijns tot acht keer hoger dan in Duitsland
Voor een vergelijkbaar bier ligt de Nederlandse accijnsafdracht inmiddels tot ruim acht keer hoger dan in Duitsland. Voor bier van 8% alcohol laat CRAFT dat verschil per hectoliter als volgt zien:
Nederland: €60,09 accijns per hectoliter.
Duitsland: €7,09 accijns per hectoliter.
Een verdere verhoging van de Nederlandse bieraccijns vergroot dit verschil alleen maar. Dat steekt volgens CRAFT extra, omdat de Duitse regering intussen heeft besloten haar accijns op bier niet te verhogen, terwijl andere alcoholhoudende dranken in Duitsland wel duurder worden.
Ook pils en alcoholvrij bier zwaarder belast
Niet alleen zwaardere speciaalbieren worden in Nederland relatief zwaar belast. Uit de accijnstarieven blijkt dat ook pils, het meest gedronken biertype, en alcoholvrij bier in Nederland aanzienlijk zwaarder worden belast dan in de buurlanden:
Pils (5% alcohol): €40,60 accijns per hectoliter in Nederland, tegenover €24,05 in België en €9,44 in Duitsland.
Alcoholvrij bier (0,0% tot 0,5% alcohol): €26,13 accijns per hectoliter in Nederland, tegenover €3,75 in België. Duitsland heft over dit segment helemaal geen accijns.
Kleine brouwerijen krijgen in Nederland slechts 7,5% korting op het reguliere accijnstarief, terwijl Europese regelgeving landen toestaat om kleine brouwerijen een korting van maximaal 50% te geven. Duitsland en België benutten die ruimte volledig, terwijl Nederland voor slechts 7,5% kiest. Daarmee behoort Nederland tot de landen die kleine brouwerijen fiscaal het minst tegemoetkomen.
Volgens CRAFT is deze kortingsregeling geen luxe, maar noodzakelijk om de hogere productiekosten en hogere belastingdruk van kleine brouwerijen ten opzichte van grote industriële brouwerijen enigszins te compenseren. Voorzitter Hans Noorman van CRAFT licht dat toe:
Kleine brouwerijen produceren op veel kleinere schaal en hebben daardoor structureel hogere kosten per liter. Juist daarom is een gerichte accijnskorting van belang om een deel van dit schaalnadeel te compenseren. Nederland is hierin echter opvallend zuinig: waar kleine brouwerijen in Duitsland en België tot 50% korting op de accijns krijgen, bedraagt de korting in Nederland slechts 7,5%. Tegelijkertijd ligt ook de Nederlandse basisaccijns aanzienlijk hoger. In de grensregio's worden de gevolgen daarvan extra duidelijk, daar is sprake van een zeer ongelijk speelveld.
Kabinet maakt lokale brouwers kwetsbaar
CRAFT waarschuwt dat het huidige beleid kleine, lokale ondernemers verder onder druk zet en hen uiteindelijk uit de markt drijft. Onafhankelijke brouwerijen zijn sterk verbonden met hun omgeving.
Het zijn niet alleen werkgevers en producenten, maar ook samenwerkingspartners van lokale horeca en retail en maatschappelijk betrokken ondernemers die bijdragen aan de leefbaarheid en economie van hun regio. Noorman vervolgt:
Het gaat hier niet alleen om de verkoop van een paar biertjes over de grens. Het Nederlandse beleid zet lokale ondernemers die diep geworteld zijn in hun gemeenschap steeds verder op achterstand. Als consumenten hun bier over de grens kopen, verdwijnt niet alleen omzet bij Nederlandse brouwers, horeca en retail, maar ook de bijbehorende belastingopbrengst naar het buitenland.
CRAFT wil verhoging van tafel en gelijk speelveld
CRAFT roept het kabinet op om de voorgenomen verhoging van de bieraccijns in te trekken en te zorgen voor een eerlijker speelveld voor kleine brouwerijen. Volgens de branchevereniging kan de sector zich geen beleid veroorloven dat kleine, lokaal gewortelde ondernemers eerst financieel onder druk zet en hen vervolgens ziet verdwijnen.