Inloggen op Mijn Biernet

Geen account? Registreren

Login probleem? Reset je wachtwoord

Delen

Wanneer bevriest bier? | Bevroren bieren voorkomen

Volgen

Blijf altijd op de hoogte

Wanneer bevriest bier?

Tijdens de koudere dagen kan het handig zijn om je krat bier buiten te zetten, zodat je altijd koud bier hebt. Maar als het echt gaat vriezen moet je wel uitkijken dat je bier niet bevriest. Bij hoeveel graden bevriest bier en wat kan er dan gebeuren? 

vier bieren in de sneeuw
Bier in de sneeuw
Vijf bieren in de sneeuw

Buiten koelen

Veel mensen zetten een kratje bier buiten de deur neer zodat je gemakkelijk een lekker koud pilsje kan pakken. Maar hoe zit het als het buiten onder de 0° graden Celsius is? Bevriest je bier dan gelijk en wat gebeurt er als je bier bevroren is? 

Vriespunt bier

Wat is het vriespunt van bier? Om antwoord te kunnen geven op deze vraag moeten we eerst weten waar bier eigenlijk van gemaakt is. Bier bestaat uit een paar ingrediënten zoals water en alcohol. Water heeft een vriespunt van 0° graden Celsius. Dat houdt in dat bij een temperatuur van 0° graden Celsius of lager, water gaat bevriezen en dus ijs wordt. Het vriespunt van alcohol is daarentegen -114° graden Celsius. Nogal een groot verschil, niet?

Om precies het vriespunt van bier te bereken heb je een formule nodig: Vriespunt (°C)= - (0,42x alcoholgehalte in gewichtsprocent + (0,04 x stamwortgehalte in gewichtsprocent) + 0,2). 

Alcohol en suiker (stamwortgehalte) hebben dus allebei een uitwerking op het vriespunt van een vloeistof. Als er helemaal geen restsuikers in de vloeistof zitten (alleen alcohol dus), geldt onderstaande grafiek voor het vriespunt van de vloeistof. 

Vriespunt van een alcohol en water mengsel

Let op: op een flesje bier wordt altijd het volumepercentage alcohol (ABV) vermeld. Omdat alcohol lichter is dan water, is de concentratie uitgedrukt in volumeprocent hoger dan als deze wordt uitgedrukt in massaprocent. Aangezien bovenstaande formule en informatie geldt voor het gewichtsprocent (= massaprocent) moet er gecorrigeerd worden voor het alcoholpercentage wat op het etiket staat. Oftewel, bier waar op het etiket 5% alcohol is af te lezen, heeft een lager massapercentage alcohol dan 5%.

Vriespunt pils

Nu gaan we berekenen op welke temperatuur pils zal bevriezen. Voor het gemak gaan we er in dit voorbeeld vanuit dat het massapercentage en het volumepercentage hetzelfde zijn. Als we een flesje pils nemen met een alcoholpercentage van 5% en een stamwortgehalte van 12, dan komen we met behulp van de formule uit op een temperatuur van -2,78°C waarop het bier zal bevriezen. Vriespunt (°C)= - (0,42x 5 + (0,04 x 12) + 0,2). 

Lees ook

Gevolgen bevroren bier

Heineken flesje in de sneeuw Als je bier bevriest kan dat verschillende gevolgen hebben. Als je bier dat bevroren is geweest gaat drinken kan je merken dat de smaak is veranderd. Wanneer bier gelijkmatig vriest, kan er een proces plaatsvinden waardoor er een scheiding ontstaat. Dit komt omdat het water dat in het bier zit eerder bevriest dan de alcohol. Als je het bier weer laat ontdooien is er een kans dat de alcohol en de rest niet meer goed zal mengen wat natuurlijk invloed zal hebben op de smaak.

Ook zal het koolzuur uit het bier verdwenen zijn als je een biertje dat is bevroren opent. Het koolzuur vervliegt direct als je het flesje opent. Als de fles goed is afgesloten en je laat het bier eerst rustig ontdooien, dan zit er nog wel koolzuur in het bier.

Een ander gevolg van het invriezen van bier heeft niet veel te maken met de smaak van bier. Er is een kans dat bierflesjes kapot zullen spatten omdat de druk in het flesje te hoog wordt, want ijs neemt meer ruimte in dan vloeistof. Hetzelfde geldt voor bierblikjes, enkel zullen bierblikjes minder snel uit elkaar spatten dan glazen flesjes.

Bier bevriest ná openen flesje

Misschien heb je dit wel eens ervaren... Soms ziet bier er niet bevroren uit, maar als je vervolgens het flesje opent zal het bier in een keer bevriezen voor je ogen! Dit heeft te maken met het volgende verschijnsel. 

Het vriespunt van vloeistof (bier) is lager als er druk op wordt uitgeoefend. Bier wordt altijd onder druk afgesloten in een blikje of onder een kroonkurk. Als de fles wordt geopend valt de druk op de vloeistof (het bier) weg, waardoor het vriespunt hoger wordt (dichter bij de 0 graden Celsius komt). Als de vloeistof dan kouder is dan het 'nieuwe' vriespunt, zal het bier direct na openen bevriezen.

Eisbock

Bier is dus niet ideaal om te drinken als het bevroren is geweest. Toch heb je een bijzonder soort bier wat pas zijn uiteindelijke vorm aanneemt nadat het is bevroren, namelijk Eisbock. Dit bier wordt gebrouwen en vervolgens wordt het alcoholvolume verhoogt door middel van vries-destillatie.

Tijdens het brouwproces van Eisbock wordt een deel van het water in het bier bevroren en vervolgens verwijderd. Hierdoor stijgt het alcoholpercentage in verhouding met het overgebleven vloeibare gedeelte. Dat maakt het ook dat Eisbock bieren veel meer alcohol bevatten dan normale speciaalbieren. Zo heb je bijvoorbeeld de Gulle Tinus, een Eisbock met een alcoholpercentage van 12%! Naast de Gulle tinus heeft Gulpener ook nog de ijsbock. Bekijk in het filmpje hoe Gulpener eigenaar Jan-Paul Rutten uitlegt hoe zij hun ijsbock produceren.