Eén bier, twee merken
De Union IPA is een White IPA van 4,7 procent: licht troebel, tropisch fruitig en met de bittere afdronk die bij het type hoort. Het is een kruising tussen twee stijlen die elk hun eigen pagina hebben op biernet, het frisse en zachte witbier en de hoppige India Pale Ale. Hoe die varianten zich tot elkaar verhouden, staat in ons overzicht van de IPA-variaties.
Het etiket vertelt hetzelfde verhaal als de brouwzaal. Links staat de baardige kop van Brouwerij Leeghwater, rechts de kaper van Brouwerij Hoop, samen op een halve historische polderkaart. Onder de naam staat de leus die de hele operatie samenvat: one beer, two brands.
Waarom deze twee elkaar opzoeken
De brouwerijen liggen naast elkaar zonder elkaar in de weg te zitten. Leeghwater bedient het gebied tussen Alkmaar, Purmerend, Hoorn en Schagen, Hoop de Zaanstreek. Twee aangrenzende afzetgebieden dus, elk met een eigen publiek dat het lokale merk kent.
Daar komt bij dat de brouwers elkaar al decennia kennen. Paul Riteco van Hoop en Erik van der Hoff van Leeghwater leerden elkaar in de jaren tachtig kennen, en Leeghwater liet zijn bieren al langer in Zaandijk brouwen. De stap naar een vaste samenwerking was daarmee kleiner dan hij van buitenaf lijkt.
Het derde argument is het meest praktische. Een brouwzaal die maar half draait, is duur per liter. Door de capaciteit met twee merken te vullen, zakt de kostprijs, en ook administratie, logistiek en opslag gaan voortaan samen. Verkoop en marketing blijven grotendeels apart, want beide merken willen hun eigen regionale gezicht houden.
Samenwerken in een sector onder druk
Die keuze staat niet op zichzelf. Kleine brouwerijen hebben het al jaren zwaar, en dit jaar kwam daar een reeks maatregelen bij. Branchevereniging CRAFT vroeg het kabinet deze zomer om de accijnsverhoging per 1 januari 2027 te schrappen en waarschuwde kort daarna dat ook het kleinbrouwerstarief dreigt te verdwijnen, de korting waar juist de kleinste brouwers op leunen.
Wat dat betekent, is dit jaar zichtbaar geworden. Brouwerij De Klep uit Venlo en Lighttown Brewers uit Eindhoven gingen failliet, allebei regionale brouwers van het formaat waar Hoop en Leeghwater ook toe behoren. Andere brouwerijen zoeken de oplossing in schaal zonder fusie, zoals de groep die vorig jaar begon met gezamenlijke inkoop. Het delen van een brouwzaal is daarvan de verstgaande variant: de kosten gaan samen, de merken blijven los.
Wat nog niet bekend is
Over de vorm van de samenwerking is nog weinig gezegd. Of er ook iets verandert aan de eigendomsverhoudingen tussen de twee bedrijven, blijft open, net als de vraag of de Union IPA een eenmalig bier is of het eerste van een reeks. Ook waar het bier straks te koop is, buiten het proeflokaal in Zaandijk, is nog niet duidelijk.
De brouwerij in Zaandijk wordt door beide partijen tot de betere van het land gerekend. Dat is hun eigen inschatting, maar er staat wel wat tegenover: Hoop won eerder drie prijzen bij de Frankfurt International Trophy en maakte er ook het pepernotenbier voor de HEMA.
Lancering op vrijdag 11 september
Het bier gaat ten doop tijdens een informele borrel vanaf 16.00 uur bij Brouwerij Hoop aan de Lagedijk in Zaandijk, met een dj en een loterij. De toegang en het eerste glas Union IPA zijn gratis, aanmelden gaat via de brouwerij.
Wie de twee merken nog niet kent: van Hoop is Bleke Nelis waarschijnlijk het bekendste bier, Leeghwater is onder meer bekend van Beemster Boezem. Meer over beide brouwerijen staat op brouwerijhoop.nl en brouwerijleeghwater.nl.